Hiển thị các bài đăng có nhãn Xu Hướng Việc Làm. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Xu Hướng Việc Làm. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Ba, 6 tháng 12, 2016

Sáng tạo với hình thức đưa khách đi tour bằng xe máy: Ngách nhỏ thành đường lớn

Tuy nhiên, để có thương hiệu và được nhiều khách du lịch biết đến thì chỉ có ba công ty nằm trong top đầu là Vietnam Vespa Adventures, XO Tours và Back of the Bike Tours. Doanh thu của các công ty này luôn tăng trưởng khá. Theo bà Phan Thị Quỳnh Hoa - Quản lý của Back of the Bike Tours: "Doanh thu của Back of the Bike Tours hằng năm đều tăng, như năm 2014 tăng gấp rưỡi năm 2013 và 6 tháng đầu năm nay đã vượt kế hoạch 15%. Đặc biệt, lượng khách trở lại đi tour của Công ty lần hai, lần ba ngày càng nhiều".
Mô hình mới hút khách
Năm 1997, khi du lịch Việt Nam và phát hiện xe Vespa cũ của Ý được nhiều người ưa chuộng, khách du lịch "ba lô” cũng thích, nên sau một thời gian chuẩn bị, Steve Mueller (đến từ South Carolina, Mỹ) đã mở Công ty Vietnam Vespa Adventures cung cấp tour bằng xe máy tại TP.HCM vào năm 2006.
Do mô hình du lịch này hoàn toàn mới, độc nhất trong khi nhu cầu của khách lại nhiều nên Vietnam Vespa Adventures đã nhanh chóng thành công, dù mức chi phí cho mỗi chuyến đi khá cao, trung bình một tour vòng quanh Sài Gòn 4 - 5 tiếng đồng hồ gần 70 USD/người. Các chuyến đi xa thì từ 70 - 2.000 USD/người với tour từ 3 - 7 ngày.
Lợi thế khiến khách nước ngoài chuộng mô hình này, theo chia sẻ của một du khách Úc, đó là sự năng động, đơn giản, du khách dễ dàng được hướng dẫn viên đưa đi tham quan các điểm đặc trưng của thành phố như Nhà hát TP, Bưu điện TP, Hội trường Thống Nhất, Bến Nhà Rồng... để được nhìn thấy "một TP.HCM khác" với những con hẻm, góc phố, hòa vào nhịp sống của người dân địa phương (theo chương trình City Tour), hoặc thưởng thức các món ăn dân dã, độc đáo của người Sài Gòn ở hàng quán ven đường, trong những con hẻm (theo chương trình Street Food Tour).
Hướng dẫn viên vừa là người lái xe, vừa là bạn đồng hành, vừa là hướng dẫn viên của du khách nên rất gần gũi, thân thiện.
Sau thành công của Vietnam Vespa Adventures, một số công ty kinh doanh theo mô hình này được thành lập, và hiện nay, theo đại diện XO Tours, đã có đến gần trăm công ty lớn nhỏ. Gần đây, có nhiều công ty đổi mới bằng mô hình tour dẫn khách đi bộ tham quan, mua sắm, ăn uống.
Tuy nhiên, để có thương hiệu và được nhiều khách du lịch biết đến thì chỉ có ba công ty nằm trong top đầu là Vietnam Vespa Adventures, XO Tours và Back of the Bike Tours. Doanh thu của các công ty này luôn tăng trưởng khá.
Theo bà Phan Thị Quỳnh Hoa - Quản lý của Back of the Bike Tours: "Doanh thu của Back of the Bike Tours hằng năm đều tăng, như năm 2014 tăng gấp rưỡi năm 2013 và 6 tháng đầu năm nay đã vượt kế hoạch 15%. Đặc biệt, lượng khách trở lại đi tour của Công ty lần hai, lần ba ngày càng nhiều".
Ông Tôn Thất Thiện Bảo - Giám đốc Điều hành Vietnam Vespa Adventures cũng cho biết: "Tăng trưởng doanh thu của công ty hằng năm ổn định từ 40-50%, chủ yếu là khách cũ giới thiệu khách mới theo kiểu truyền miệng".
Nhờ lượng khách tăng trưởng đều hằng năm nên ông Đỗ Duy Tùng - Giám đốc XO Tours tiết lộ công ty đang có kế hoạch mở rộng mô hình ra một số địa phương khác và tăng đội ngũ hướng dẫn viên.
Chất lượng dịch vụ quyết định
Yếu tố quyết định lượng khách đến với mô hình kinh doanh này chính là chất lượng dịch vụ, vì đa số khách book tour đều do "truyền miệng" từ khách đi trước.
Vì vậy "luật bất thành văn" của các công ty là luôn tìm sự khác biệt. "Bởi nếu trùng lắp, khách sẽ nhàm chán và tìm đến trải nghiệm tour ở công ty khác", bà Hoa giải thích.
Đơn cử, Vietnam Vespa Adventure chọn xe Vespa, nhân viên chủ yếu là nam, mặc áo vàng cam, địa bàn kinh doanh mở rộng đến tận Mũi Né, Long An... ở XO Tours, nhân viên "xe ôm" đều là những cô gái trẻ, giỏi ngoại ngữ và mặc áo dài. Đặc biệt, bữa ăn của khách có khi là ở quán cóc, quán ven đường, trong hẻm sâu.
Với Back of the Bike Tours, lợi thế khác biệt chính là "Street Food Tour", gọi nôm na là ẩm thực đường phố do người sáng lập công ty là một người Mỹ, hiện là chủ nhà hàng nên hiểu "gu ẩm thực" của khách nước ngoài.
Để chọn thực đơn cho khách, ông đã "ăn thử" ở rất nhiều quán, có quán "ăn được" nhưng nếu địa điểm không thuận lợi, vệ sinh không đảm bảo cũng không được chọn.
Hay như món bánh đa cua, chuối nấu ốc, đậu phụ vốn là món đặc sản dân dã khá ngon nhưng vẫn không được Back of the Bike Tours đưa vào thực đơn vì không hợp với khách Tây. Vì vậy, những quán mà Back of the Bike Tours đưa khách đến thường "không đụng khẩu vị” với các công ty khác.
Để tạo thêm sự khác biệt, ở mỗi tour, ngoài tài xế là hướng dẫn viên nữ, XO Tours còn có nhân viên nam đi theo bảo vệ hoặc chụp ảnh, quay phim (miễn phí) cho khách khi có nhu cầu. Back of the Bike Tours thì có một quản lý đi theo để quản lý chung và vài nhân viên hỗ trợ tour như xếp xe, đặt bàn ăn.
Với khách đã đi tour nhiều lần, khi trở lại cùng bạn bè, công ty còn có "chế độ đặc biệt" như mua riêng các món ăn khác để tránh trùng với đợt trước.
"Tuy việc ấy rất nhỏ nhưng cho thấy dịch vụ chu đáo và là động lực để chúng tôi giới thiệu bạn bè đến công ty này nhiều lần sau", một du khách chia sẻ.
Sau mỗi chuyến đi, khách du lịch đều có những chia sẻ, bình luận trên trang Tripadvisor và tùy thuộc số lượng khách đánh giá, thứ hạng của các công ty này cũng thay đổi, đó cũng là cách để họ không ngừng đổi mới, tăng chất lượng dịch vụ, luôn tạo sự khác biệt. Và một trong những khác biệt khó nhất, đó là xây dựng đội ngũ hướng dẫn viên.
Vậy nên, tiêu chuẩn tuyển chọn nhân viên của các công ty này khá cao. Ứng viên phải biết lái xe máy trong mọi tình huống, có kỹ năng giao tiếp tiếng Anh tốt, am hiểu văn hóa, ẩm thực, có ngoại hình ưa nhìn và đặc biệt vui vẻ, làm hài lòng du khách.
Làm thế nào để sau một vòng tour khách và nhân viên trở nên thân thiện như bạn bè. "Bởi sự hài lòng của khách chính là "điểm cộng" cho hướng dẫn viên cũng là "điểm cộng" cho công ty", ông Bảo chia sẻ.

Cùng khám phá vấn đề kinh doanh cửa hàng tiện lợi: "Nội - ngoại" so găng

Family Mart với lợi thế mặt bằng lớn (diện tích trung bình là 135m2) đã tạo không gian để thưởng thức đồ ăn sẵn, dịch vụ thanh toán thẻ, mua báo và tạp chí bên cạnh các mặt hàng cơ bản. MiniStop thì phát triển dịch vụ trả hóa đơn điện, nước cho khách hàng và bán thực phẩm đông lạnh, thực phẩm ăn liền tại chỗ... Ngược lại, ở khối nội, các CHTL trong nước như Satra Food, Co.op Food, đã không ngừng mở rộng quy mô. Đến thời điểm hiện tại, Saigon Co.op đã có 91 cửa hàng Co.op Food và gần 200 cửa hàng Co.op.
Báo cáo của Nielsen cho thấy, so với năm 2012, số lượng CHTL đã tăng gấp đôi trong năm 2014, từ 147 cửa hàng lên 348 cửa hàng. Cùng với CHTL, chuỗi siêu thị mini cũng tăng từ 863 lên đến 1.452 điểm trong năm 2014. Dự báo, trong 3 năm tới, số lượng CHTL sẽ gấp 3 lần hiện tại, lên 1.500.
Tốc độ mở CHTL tăng nhanh trong những năm gần đây và đi kèm với đó là cuộc cạnh tranh khốc liệt mà dễ thấy nhất là "cuộc so găng của hai khối nội - ngoại". Để tồn tại, C Express của Big C ngoài bán hàng thực phẩm, hóa mỹ phẩm công nghệ còn mở thêm dịch vụ ăn nhanh.
Tại đây, khách được phục vụ mì gói ăn liền, trái cây, kem, nước giải khát... Bs Mart thì có quầy phục vụ thức ăn sẵn như mì gói, bánh mì, bánh bao, xúc xích, chả giò, cá viên... Không chỉ thế, tại hệ thống cửa hàng này, người tiêu dùng có thể mua được thuốc giảm đau, thuốc nhỏ mắt...
Trong khi đó, hệ thống cửa hàng Circle K mở rộng khu phục vụ thức ăn nhanh với nhiều món như gà rán, mì trụng trộn trứng chiên, mì trộn cá viên, bò viên, cà phê, nước giải khát... cùng dịch vụ bán thẻ và sim điện thoại di động tại 80% cửa hàng.
Family Mart với lợi thế mặt bằng lớn (diện tích trung bình là 135m2) đã tạo không gian để thưởng thức đồ ăn sẵn, dịch vụ thanh toán thẻ, mua báo và tạp chí bên cạnh các mặt hàng cơ bản. MiniStop thì phát triển dịch vụ trả hóa đơn điện, nước cho khách hàng và bán thực phẩm đông lạnh, thực phẩm ăn liền tại chỗ...
Ngược lại, ở khối nội, các CHTL trong nước như Satra Food, Co.op Food, đã không ngừng mở rộng quy mô. Đến thời điểm hiện tại, Saigon Co.op đã có 91 cửa hàng Co.op Food và gần 200 cửa hàng Co.op.
Bà Nguyễn Thị Tranh, Phó tổng giám đốc Saigon Co.op, cho biết, trong năm 2014, Saigon Co.op đã mở thêm 17 CHTL Co.op Food, 30 cửa hàng Co.op.
Chủ trương của Saigon Co.op trong năm 2015 là mở thêm 30 cửa hàng Co.op Food tại TP.HCM và triển khai nhượng quyền thương hiệu (franchise) cho các cá nhân trong nước đủ điều kiện.
Dự kiến, trong 30 cửa hàng được mở trong năm nay sẽ có 10 cửa hàng franchise và hiện tại đã có một số cửa hàng triển khai thành công.
Bên cạnh việc mở điểm bán mới, Saigon Co.op còn tăng cường các dịch vụ cộng thêm cho khách hàng. Chẳng hạn như ở một số cửa hàng Co.op Food, người tiêu dùng còn tìm được đồ dùng và hàng may mặc cần thiết mà các CHTL của nước ngoài không có.
Tuy không bán thức ăn nhanh nhưng hệ thống này lại áp dụng các dịch vụ tiện ích như đặt hàng qua điện thoại, giao hàng tận nhà, sử dụng phiếu quà tặng... như tại các siêu thị trong hệ thống.
Đại diện Saigon Co.op, cho biết, với mục tiêu thay đổi chợ truyền thống nên chọn mô hình Food store chair (chuỗi cửa hàng thực phẩm) khi mở các cửa hàng Co.op Food.
"Để cạnh tranh với các đối thủ ngoại, chúng tôi đang hướng đến việc phát triển chuỗi cửa hàng 24/24. Hiện chúng tôi đang làm việc với đối tác nước ngoài để chuyển đổi mô hình cửa hàng Co.op sang hình thức này. Và nếu không có gì thay đổi, vào cuối tháng 9 tới, mô hình này sẽ ra mắt tại TP.HCM", bà Nguyễn Thị Tranh, Phó tổng giám đốc Saigon Co.op cho biết.
Trong khi đó, hệ thống CHTL Satrafoods của Tổng công ty Thương mại Sài Gòn (Satra) chỉ mới có mặt 4 năm nay nhưng đã xây dựng được chuỗi 60 cửa hàng. Trong năm 2014, Satra đã mở 17 Satrafoods và 5 năm tháng đầu năm nay đã khai trương thêm 7 cửa hàng mới.
Nhưng đây chưa phải là con số cuối cùng của thương hiệu này vì chiến lược phủ rộng mạng lưới tại TP.HCM vẫn đang được doanh nghiệp này triển khai.
Nếu như Co.op Food tận dụng các dịch vụ cộng thêm từ các "anh em trong cùng hệ thống Co.op" thì cửa hàng Satra Food lấy lợi thế cạnh tranh từ 8 đơn vị thành viên với gần 2.000 mặt hàng thực phẩm thiết yếu, hàng gia dụng... và hàng bình ổn giá (gạo, đường, dầu ăn, trứng, thịt gia súc...).
Trước sức ép từ các thương hiệu nước ngoài, hệ thống CHTL Citimart B&B của Công ty Đông Hưng phải liên tục cải tiến. Bà Ánh Hoa, cho biết, những năm qua, hệ thống Citimart B&B hằng năm liên tục điều chỉnh, cải tạo hoạt động, từ cung cách phục vụ cho đến hàng hóa.
Và hiện nay, sau khi hợp tác với Aeon, hệ thống 15 cửa hàng này đổi tên thành Aeon-Citimart B&B và đưa thêm hàng Nhật vào bán. Áp lực là vậy nhưng bà Ánh Hoa vẫn cho biết, Aeon-Citimart sẽ đẩy mạnh việc mở chuỗi và dự kiến, sẽ có thêm 10 cửa hàng Aeon-Citmart B&B ra mắt trong năm nay.
Theo chia sẻ của ông Phạm Việt Anh, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Left Brain Connectors, chuỗi CHTL chỉ có thể thành công khi độ phủ lớn và tạo sự khác biệt trong sản phẩm.
Với chi phí đầu tư ban đầu cho mỗi cửa hàng trung bình 1,5 tỷ đồng (diện tích từ 80 - 120m2) thì mỗi chuỗi bán lẻ phải đạt ít nhất 30 cửa hàng trở lên mới mong hòa vốn.
"Với hệ thống chuỗi cửa hàng lớn, chủ đầu tư mới có tiếng nói đủ mạnh để đàm phán mức giá tốt nhất với nhà cung ứng", ông Phạm Việt Anh phân tích.

Chia sẻ với bạn câu chuyện dệt may ứng phó thế nào với “nguồn gốc xuất xứ”?

Quy tắc “từ sợi trở đi” được cho là quy định “ngộp thở” đối với dệt may Việt Nam. Bởi trên thực tế, Việt Nam hiện không có nhiều nhà máy sợi và sản phẩm làm ra chỉ đáp ứng 1% nhu cầu toàn ngành, phần lớn nhu cầu còn lại phải nhập, chiếm tỷ trọng cao nhất là từ Trung Quốc. Trong khi đó, mục đích đàm phán của TPP là đôi bên cùng có lợi giữa các nước thành viên và các ràng buộc được đặt ra trên cơ sở làm sao để tiêu thụ sản phẩm của các nước thành viên TPP.
Hai thị trường hàng đầu của xuất khẩu dệt may Việt Nam hiện lần lượt là Mỹ và EU. Theo các chuyên gia, xét riêng ngành dệt may, doanh nghiệp Việt có lợi thế cạnh tranh về giá và có thể mở rộng thị phần từ hai thị trường vốn tiềm năng trong những năm qua.
Theo đó, khi EVFTA được ký kết, thuế từ 12% sẽ về mức 0%, điều này sẽ tạo ra sức cạnh tranh cho hàng dệt may xuất khẩu của Việt Nam. Tương tự, ưu đãi về thuế do TPP mang lại cũng rất hấp dẫn cho các doanh nghiệp Việt mở rộng tại thị trường Mỹ, khi thuế hàng dệt may xuất khẩu sẽ giảm dần xuống 0% so với mức 7-32% (tùy mặt hàng) như hiện nay.
Tuy nhiên, vẫn còn đó những vấn đề nan giải về quy định nguồn gốc xuất xứ của nguyên liệu, điểm yếu cần khắc phục của dệt may Việt Nam nếu muốn được hưởng ưu đãi về thuế từ 2 hiệp định quan trọng trên.
TPP “dễ thở” hơn EVFTA
Chứng nhận nguồn gốc xuất xứ sản phẩm là một thủ tục bắt buộc để hưởng mức ưu đãi thuế quan.
EVFTA và TPP đều đưa ra những điều kiện về quy định nguồn gốc nguyên vật liệu nhưng có sự khác biệt cơ bản.
Trong khi EVFTA đặt ra yêu cầu với công đoạn “từ vải trở đi” thì TPP thách thức hơn với quy định “từ sợi trở đi”.
Sở dĩ có điểm khác trong quy định về nguồn gốc nguyên liệu dệt may giữa EVFTA và TPP là do Mỹ - quốc gia đóng vai trò lớn trong đàm phán TPP - muốn bảo vệ người lao động và thúc đẩy sức tiêu thụ của sợi bông trong nước.
Quy tắc “từ sợi trở đi” được cho là quy định “ngộp thở” đối với dệt may Việt Nam. Bởi trên thực tế, Việt Nam hiện không có nhiều nhà máy sợi và sản phẩm làm ra chỉ đáp ứng 1% nhu cầu toàn ngành, phần lớn nhu cầu còn lại phải nhập, chiếm tỷ trọng cao nhất là từ Trung Quốc.
Trong khi đó, mục đích đàm phán của TPP là đôi bên cùng có lợi giữa các nước thành viên và các ràng buộc được đặt ra trên cơ sở làm sao để tiêu thụ sản phẩm của các nước thành viên TPP.
Được biết, ngoài Mỹ, hiếm có các quốc gia nào trong khối thành viên TPP trồng bông và sản xuất sợi.
Nguyên tắc “từ vải trở đi” đối với quy định về nguồn gốc xuất xứ nguyên liệu dệt may trong EVFTA được cho là đúng luật. Tuy nhiên, việc đáp ứng được quy tắc này cũng không hề dễ dàng hơn với các doanh nghiệp dệt may Việt Nam.
Trong hàng chục năm qua, rất nhiều doanh nghiệp trong ngành này đã được thành lập, nhưng hầu hết chỉ tập trung vào “cắt” và “may”.
Thực ra, chuyện các doanh nghiệp “né” làm sợi, dệt, nhuộm hay làm nguyên phụ liệu khác cũng không khó hiểu. Bởi vốn đầu tư để hoạt động theo đúng quy chuẩn trong lĩnh vực này lên đến vài chục triệu USD, thời gian hoàn vốn lại kéo dài, trong khi các chính sách hỗ trợ gần như chưa tích cực.
Theo thống kê của Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas), trung bình mỗi năm, cả ngành dệt may sử dụng khoảng 820.000 tấn nguyên phụ liệu, trong đó khoảng 70% nhập từ Trung Quốc - nước không tham gia vào TPP và cả FTA.
Có thể thấy, những nỗ lực để đàm phán của Việt Nam sẽ thành “công cốc” nếu như doanh nghiệp dệt may tiếp tục nhập nhuyên phụ liệu từ Trung Quốc hay từ một quốc gia không thuộc khu vực TPP hoặc FTA.
Được biết, nguyên phụ liệu chiếm khoảng 55% trong chuỗi giá trị, 45% còn lại là công sản xuất của doanh nghiệp. Do đó, các chuyên gia kinh tế dự báo, trong tương lai gần, vốn đầu tư (bao gồm cả vốn FDI) bơm vào “lỗ hổng” này sẽ gia tăng mạnh nhằm khai thác hết lợi thế của ngành dệt may Việt Nam khi TPP và EVFTA được triển khai.
Kẽ hở nào cho “người ngoài” - Trung Quốc?
Mặc dù không góp mặt trong các cuộc đàm phán kể trên, nhưng cái tên Trung Quốc lại được nhắc khá nhiều, bởi Trung Quốc đang là nhà cung ứng nguyên vật liệu lớn nhất cho dệt may Việt Nam. Giá nguyên liệu đầu vào nhập từ Trung Quốc luôn rẻ hơn so với các nước khác, thậm chí chỉ bằng khoảng 25-35% so với Nhật Bản.
Tuy nhiên, các thành viên của TPP và cả EVFTA chỉ muốn làm ăn với Việt Nam, chứ không phải Trung Quốc. Vì thế, hàng Trung Quốc đang bị tấn công tứ bề.
Trên bàn đàm phán EVFTA, ông Mauro Petriccione – Bộ trưởng đại diện đàm phán thương mại Việt Nam - EU từng nói: “Chúng ta cần phải có giải pháp để có thể làm rõ các quy định về nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm dệt may Việt Nam. Bởi lẽ chúng ta đang hợp tác với Việt Nam, chứ không phải với Trung Quốc”.
Hay trên bàn đàm phán TPP, các nhà đàm phán thương mại của Mỹ đề nghị Việt Nam, nước xuất khẩu hàng dệt may hàng đầu thế giới, giảm phụ thuộc vào vải vóc nhập khẩu từ Trung Quốc - nước không tham gia TPP - để đổi lấy ưu đãi thuế khi tiếp cận thị trường Mỹ.
Còn về phía Việt Nam, ông Phan Chí Dũng - Vụ trưởng Vụ Công nghiệp nhẹ thuộc Bộ Công Thương nói: “Việt Nam đang tìm cách giảm phụ thuộc vào nhập khẩu nguyên liệu ngành may mặc từ Trung Quốc nhằm tận dụng tốt hơn TPP”.
Trên giấy tờ, quy định về nguồn gốc nguyên liệu của hai hiệp định sẽ khó để lại kẻ hở cho mức ưu đãi thuế từ hàng Trung Quốc. Nhưng trong cả hai hiệp định trên không hề có nội dung cấm “người” Trung Quốc đầu tư vào Việt Nam. Vì thế, không những Trung Quốc, các công ty từ Hồng Kông, Hàn Quốc và Đài Loan gần đây đã ồ ạt rót vốn mở các nhà máy dệt tại Việt Nam.
Đơn cử là Công ty TAL Apparel, có trụ sở Hồng Không đang xây một nhà máy dệt ước tính đến 240 triệu USD ở Việt Nam, dự kiến hoàn thành vào năm 2017, với hy vọng sau này sẽ được hưởng thuế suất bằng 0 khi vào thị trường Mỹ.

Tìm hiểu câu chuyện PNJ: Tránh "vạ gió” DongA Bank

PNJ hiện nắm 7,7% cổ phần DAB và đây là khoản đầu tư dài hạn của PNJ với giá trị đầu tư là 395 tỷ đồng. Xét về giá trị sổ sách của khoản đầu tư này chỉ còn khoảng 340 tỷ đồng do đã trích lập dự phòng 55 tỷ đồng. Việc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đưa ra quyết định kiểm soát đặc biệt đối với DAB và tiến hành cơ cấu lại DAB sẽ có khả năng làm ảnh hưởng đến giá cổ phiếu trên thị trường OTC theo chiều hướng tiêu cực. Qua đó, rủi ro chi phí dự phòng đối với khoảng đầu tư tại DAB của PNJ sẽ tăng lên đáng kể.
Theo thông tin trong Báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2015 mới được PNJ công bố, tính đến ngày 30/6, PNJ sở hữu 38.496.250 cổ phiếu DAB, tương đương với giá trị đầu tư gần 400 tỷ đồng.
Rủi ro bị "mua lại với giá 0 đồng" là tin đồn ám ảnh DAB dù Tổng giám đốc DAB Trần Phương Bình đã khẳng định rất khó xảy ra.
Tuy nhiên, nhiều nhà đầu tư vẫn lo ngại không loại trừ trường hợp gần 400 tỷ đồng của PNJ tại DAB sẽ mất trắng nếu cổ phiếu DAB còn 0 đồng. Vì rủi ro này, nhiều khả năng, cổ đông của PNJ có thể thấp hơn dự kiến ban đầu.
Ngoài ra, giá cổ phiếu PNJ cũng có thể bị giảm do mối liên quan giữa Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc PNJ - Bà Cao Thị Ngọc Dung, với chồng bà - Ông Trần Phương Bình - Tổng giám đốc DAB.
Thống kê đến ngày 30/6, bà Cao Thị Ngọc Dung và ông Trần Phương Bình cùng người thân đang nắm trên 48 triệu cổ phiếu DAB, tương ứng với gần 10% vốn của DAB.
Theo phân tích của chuyên viên Công ty Chứng khoán Kim Eng, PNJ đã công bố kết quả kinh doanh 6 tháng đầu năm của công ty mẹ. Ở khoản mục vay ngắn hạn, PNJ có khoản vay trị giá 126,3 tỷ đồng tại các NHTM CP Á Châu (ACB) được đảm bảo bởi 38,5 triệu cổ phiếu tại DAB.
PNJ hiện nắm 7,7% cổ phần DAB và đây là khoản đầu tư dài hạn của PNJ với giá trị đầu tư là 395 tỷ đồng. Xét về giá trị sổ sách của khoản đầu tư này chỉ còn khoảng 340 tỷ đồng do đã trích lập dự phòng 55 tỷ đồng.
Việc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đưa ra quyết định kiểm soát đặc biệt đối với DAB và tiến hành cơ cấu lại DAB sẽ có khả năng làm ảnh hưởng đến giá cổ phiếu trên thị trường OTC theo chiều hướng tiêu cực. Qua đó, rủi ro chi phí dự phòng đối với khoảng đầu tư tại DAB của PNJ sẽ tăng lên đáng kể.
Hiện tại cổ phiếu DAB đã được PNJ mang thế chấp cho 2 khoản vay từ Ngân hàng Á Châu (ACB), trong đó có 126 tỷ đồng ngắn hạn, 59 tỷ đồng dài hạn.
Nếu khoản đầu tư vào DAB mất hết giá trị, PNJ có thể đứng trước áp lực trả nợ cho 2 khoản vay nói trên, hoặc tìm một nguồn thế chấp thay thế.
Tuy nhiên, theo đánh giá của nhiều chuyên gia, nếu DAB chỉ khiến cho PNJ phải trích lập thì biến cố này sẽ không đủ để làm đổ vỡ doanh nghiệp dẫn đầu ngành trang sức.
Công ty Chứng khoán FPT đánh giá doanh thu và lợi nhuận hoạt động cốt lõi của PNJ có thể đạt 20%/năm trong giai đoạn từ 2012 - 2022. Trong dài hạn, thị giá của PNJ có thể sẽ hồi phục và thậm chí vượt vùng giá hiện tại.
Tại buổi gặp gỡ các nhà đầu tư mới đây, bà Cao Thị Ngọc Dung cho biết, 6 tháng đầu năm PNJ đạt tổng doanh thu 3,846 tỷ đồng, tăng 6% so với cùng kỳ 2014, lợi nhuận gộp trước thuế đạt 546 tỷ đồng, tăng 43%; lợi nhuận trước thuế đạt 228 tỷ đồng, tăng 46%, hoàn thành 60% kế hoạch năm. Trong đó, mảng trang sức vàng (sỉ, lẻ, xuất khẩu) đã mang lại 75% doanh thu và đóng góp trên 80% lợi nhuận gộp.
Trước sự quan tâm của nhà đầu tư về các khoản vốn đầu tư ngoài ngành của PNJ, nhất là mối quan hệ giữa PNJ và DAB, bà Dung cho biết: "Từ trước đến nay, trong nguồn vốn vay của PNJ thì vốn vay từ DAB chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ. PNJ không dựa vào nguồn vốn vay từ DAB, do đó nguồn vốn vay từ DAB không ảnh hưởng đến hoạt động của PNJ".
Bà Dung cũng khẳng định PNJ luôn dự phòng những tình huống rủi ro có thể xảy ra để có phương án trích lập dự phòng theo đúng giá thị trường của các cổ phiếu đầu tư, trong đó có DAB, nhưng vẫn đảm bảo quyền lợi của cổ đông.
Mặt khác, bà Dung còn đặc biệt nhấn mạnh, từ năm 2012, PNJ đã rất nỗ lực để thoái vốn khỏi những khoản đầu tư ngoài ngành để nhất quán với mục tiêu đã được thông báo với cổ đông.
Những khoản đầu tư chính bao gồm Ga Đại Việt, Công ty CP Nhiên liệu Sài Gòn, Công ty CP Sài Gòn Food...
Kể từ năm 2012, PNJ đã không tăng thêm bất kỳ khoản đầu tư nào vào DAB, mà thay vào đó là tập trung 100% vào mảng cốt lõi, đó là trang sức.
Một trong những thành quả đó chính là việc tăng trưởng thị phần từ 12% vào năm 2012 lên 22% trong quý I, đưa PNJ trở thành doanh nghiệp dẫn đầu thị trường trang sức vàng của Việt Nam.
Dự kiến năm 2022, mục tiêu PNJ đạt được 300 cửa hàng có thể sẽ đến sớm hơn. Trên thế giới, các công ty trang sức có quy mô lớn như PNJ không nhiều, lại vừa sản xuất vừa bán lẻ, bán sỉ và xuất khẩu. Ngay cả các quốc gia hàng đầu trang sức trên thế giới như Mỹ, Trung Quốc, Thái Lan cũng chỉ có vài công ty.
Về thị phần của PNJ, bà Dung khẳng định: "Theo đánh giá của Hội đồng Vàng Thế giới vào cuối năm 2014, thị phần PNJ là 21%, chắc chắn sẽ tăng lên vì số lượng cửa hàng tăng. Mọi năm, doanh thu bán lẻ các tháng 6,7,8 thường giảm nhưng năm nay tăng đều trên 40%. Trước kia, khi mở cửa hàng mới ở các tỉnh, PNJ luôn dự trù khoản lỗ, nhưng hiện nay mở cửa hàng mới không bị lỗ, kết quả kinh doanh đều đạt kỳ vọng. Thị phần trung cấp vẫn chiếm tỷ trọng doanh thu lớn nhất của PNJ".

Cùng tìm hiểu về áp lực từ hàng Thái

Mặc dù hiện nay, việc chuyển giao giữa hai bên vẫn chưa hoàn tất và cơ cấu hàng hóa vẫn chưa có sự thay đổi nhưng giới phân tích cho rằng, việc mua lại Metro của BJC là bước tạo dựng thương hiệu cho hàng hóa Thái Lan phân phối rộng khắp Đông Dương, sẵn sàng cho quá trình hội nhập Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) của tập đoàn này.Nhưng chưa dừng ở kế hoạch kinh doanh 70% hàng Thái tại Bs Mart, nhà đầu tư này còn muốn nhiều hơn thế. Giữa năm 2014, sau một năm mua Family Mart, BJC tiếp tục thâu tóm chuỗi 19 siêu thị Metro tại Việt Nam.
Phải xác định rằng, hàng Thái đang ngày càng phủ rộng hơn ở các kênh bán lẻ. Tại Maximark và Aeon-Citimart, hàng Thái có mặt ở tất cả các nhóm ngành hàng.
Bà Nguyễn Ánh Hồng - Chủ đầu tư hệ thống siêu thị Maximark cho biết, hàng Thái đều có mặt trong các nhóm ngành hàng tại Maximark, từ thực phẩm, hóa mỹ phẩm, gia dụng... với tỷ trọng lớn so với hàng các nước.
Chủ trương kinh doanh hàng Việt nhưng tại Co.opmart, Big C, Satra Mart..., tỷ lệ hàng Thái cũng cao hơn rất nhiều so với hàng nhập khẩu từ các nước trong khu vực.
Ông Hồ Quốc Nguyên - Giám đốc Truyền thông siêu thị Big C, cho biết, hàng Thái đã có trên kệ hàng của Big C từ năm 2009 và hiện chiếm tỷ trọng lớn trong gần 10% hàng ngoại nhập tại Big C.
Hàng Thái tại đây phần nhiều là những mặt hàng gia dụng, như nhựa, thủy tinh... "Siêu thị phải nhập những mặt hàng có chất lượng cao hơn hàng sản xuất trong nước hoặc trong nước chưa sản xuất được để tạo giá trị cộng thêm cho khách hàng", ông Hồ Quốc Nguyên, Giám đốc Truyền thông Big C, cho biết lý do của sự xuất hiện ngày càng nhiều các mặt hàng Thái tại đây.
Hàng Thái còn được mở rộng bằng chính sự gia nhập thị trường bán lẻ của các nhà đầu tư đến từ Thái. Sự xuất hiện của chuỗi Robins của Tập đoàn Central Group tại Hà Nội và TP.HCM đã cho thấy đều đó.
Ông Tos Chirativat - Tổng giám đốc Central Group, từng cho rằng, với dân số hơn 90 triệu người, trong đó, hơn 60% trong độ tuổi lao động và khả năng chi trả cao, Việt Nam đang trở thành mục tiêu lý tưởng cho các nhà bán lẻ.
Đó chính là lý do khiến nhà đầu tư này không dừng lại ở 2 trung tâm mua sắm mà đặt kế hoạch mở 9 trung tâm tại Việt Nam vào năm 2016.
Trong lĩnh vực kinh doanh hàng điện tử, điện lạnh - lĩnh vực mà hàng Thái đang chiếm áp đảo, Central Group cũng đã thâu tóm Nguyễn Kim với tỷ lệ 49%. Ngay sau Nguyễn Kim, tập đoàn này cũng đã thâu tóm thành công thương hiệu bán lẻ điện máy Pico.
Nguyễn Kim đã đặt mục tiêu phát triển mạng lưới bán hàng lên 50 điểm vào năm 2019. Pico hiện có 6 siêu thị, với sự đầu tư từ Central Group cũng thực hiện kế hoạch nâng số siêu thị lên hơn 20.
Với hệ thống phân phối phủ rộng của Central Group, hàng nhập từ Thái Lan sẽ càng có nhiều cơ hội tiến sâu hơn vào thị trường Việt Nam.
Sự hiện diện ngày càng tăng của hàng Thái đang là nỗi lo của nhiều DN. Số liệu của Bộ Công Thương công bố năm 2014, cho thấy, trong số các mặt hàng nhập khẩu, hàng xuất xứ từ Thái Lan đứng thứ hai, sau hàng Trung Quốc.
Các sản phẩm may mặc, đồ dùng gia dụng do Thái Lan sản xuất đã có mặt tại gần 9.000 chợ trên cả nước và chiếm ưu thế so với những sản phẩm nhập khẩu từ các nước khác.
Cao nhất là mặt hàng điện tử, điện lạnh với 70% thị phần hàng nhập khẩu. Trái cây mặc dù là thế mạnh của Việt Nam nhưng hoa quả có xuất xứ từ Thái Lan cũng chiếm đến 40% thị phần trên thị trường.
Không chỉ phủ sóng ở siêu thị, cửa hàng tiện lợi cũng là mục tiêu mà nhà đầu tư Thái đang hướng đến nhằm đưa sản phẩm vào Việt Nam.
Cùng với Central Group, một tập đoàn khác của Thái là BJC đang từng bước mở rộng hoạt động tại Việt Nam mà chiến lược kinh doanh cũng lấy lợi thế từ hàng Thái.
Năm 2013, BJC đã mua lại chuỗi cửa hàng tiện lợi Family Mart và đổi tên thành Bs Mart với tuyên bố chuỗi này sẽ bán 70% hàng Thái. Tại lễ ra mắt thương hiệu hồi giữa năm 2013, Tổng giám đốc Phidsanu Pongwatana tuyên bố, Bs Mart không chỉ tập trung vào cửa hàng tiện lợi mà sẽ mở thêm nhiều siêu thị, đại siêu thị, nhà sách và nhà thuốc.
Và hiện nay, tại hệ thống cửa hàng này, hàng hóa xuất xứ từ Thái Lan hoặc do các DN Thái sản xuất tại Việt Nam ngày càng gia tăng số lượng trong cơ cấu hàng hóa bày bán.

Mặc dù hiện nay, việc chuyển giao giữa hai bên vẫn chưa hoàn tất và cơ cấu hàng hóa vẫn chưa có sự thay đổi nhưng giới phân tích cho rằng, việc mua lại Metro của BJC là bước tạo dựng thương hiệu cho hàng hóa Thái Lan phân phối rộng khắp Đông Dương, sẵn sàng cho quá trình hội nhập Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) của tập đoàn này.Nhưng chưa dừng ở kế hoạch kinh doanh 70% hàng Thái tại Bs Mart, nhà đầu tư này còn muốn nhiều hơn thế. Giữa năm 2014, sau một năm mua Family Mart, BJC tiếp tục thâu tóm chuỗi 19 siêu thị Metro tại Việt Nam.
Phải công nhận rằng, sự "phủ sóng" hàng Thái đang tạo cho người tiêu dùng thêm nhiều lựa chọn, song DN Việt Nam lại đứng trước nguy cơ mất thị phần. Hàng Thái đang đặt ra nhiều thách thức đối với DN trong nước bởi chất lượng khá cao và ổn định, giá lại tương đương hàng Việt.
Hiện tại, thuế suất nhập khẩu vẫn đang áp dụng, nhưng đến cuối năm nay, nhiều mặt hàng của các nước trong khối ASEAN về 0% thì DN không chỉ lo hàng Thái mà phải đề phòng với cả hàng Malaysia, Indonesia...
Đánh giá về vấn đề này, bà Đinh Thị Mỹ Loan - Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, cảnh báo: "Chẳng bao lâu nữa, hàng Thái Lan sẽ trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp với hàng Việt Nam. Vì vậy, các DN cần phải nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng hệ thống phân phối...".

Những khó khăn trước mắt của kinh doanh cửa hàng tiện lợi

Khi hợp tác với G7, Ministop đặt mục tiêu phát triển 500 CHTL nhưng sau gần 5 năm hợp tác, chỉ dừng lại ở 17 điểm bán. Đầu năm nay, hai bên đã chính thức "đường ai nấy đi" và Ministop cùng với Sojitz nâng chỉ tiêu lên 800 cửa hàng tại Việt Nam. Trong khi đó, từ giữa năm 2014, hai thương hiệu New Chợ và C Express của Big C đã hợp nhất thành C Express. Phát triển từ năm 2012 nhưng cho đến nay, C Express cũng dừng ở con số 10 cửa hàng. Hơn 1 năm nay, C Express không phát triển cửa hàng và nhà đầu tư này cũng không có ý định mở rộng chuỗi.
Đến năm 2017, cửa hàng đầu tiên tại Việt Nam của 7-Eleven mới có mặt nên việc thương hiệu này có lấn át các doanh nghiệp khác không thì phải "hạ hồi phân giải". Bởi, trước khi 7-Eleven quyết định thâm nhập thị trường 90 triệu dân này thì 2 thương hiệu CHTL lớn của Nhật là Ministop và FamilyMart cũng đã có mặt.
Tuy nhiên, hoạt động của hai thương hiệu này cũng chẳng mấy suôn sẻ khi phải thay đổi đối tác đầu tư.
Nếu như Ministop (thuộc Tập đoàn Aeon - Nhật Bản) phải chia tay với Công ty G7 (thuộc Công ty CP Tập đoàn Trung Nguyên) để bắt tay với Tập đoàn Sojitz (cũng của Nhật) thì Family phải tạm biệt Tập đoàn Phú Thái (Việt Nam) để tự mình xây dựng hệ thống CHTL với B's Mart.
Ngay khi mở cửa hàng đầu tiên vào năm 2011, liên doanh G7-Ministop cho rằng có thể thu hút khách bằng mô hình kết hợp giữa bán thức ăn nhanh và tạp hóa. G7 cũng tự tin về việc phát triển chuỗi vì ngoài những điểm bán mới, liên doanh này còn dựa vào hệ thống 460 cửa hàng G7 Mart.
Thế nhưng, những cửa hàng G7 Mart không phải tất cả đều thuộc quyền quản lý của G7 mà đa phần được nâng cấp từ các cửa hàng tạp hóa thông qua nhượng quyền kinh doanh.
Khi hợp tác với G7, Ministop đặt mục tiêu phát triển 500 CHTL nhưng sau gần 5 năm hợp tác, chỉ dừng lại ở 17 điểm bán. Đầu năm nay, hai bên đã chính thức "đường ai nấy đi" và Ministop cùng với Sojitz nâng chỉ tiêu lên 800 cửa hàng tại Việt Nam.
Trong khi đó, từ giữa năm 2014, hai thương hiệu New Chợ và C Express của Big C đã hợp nhất thành C Express. Phát triển từ năm 2012 nhưng cho đến nay, C Express cũng dừng ở con số 10 cửa hàng. Hơn 1 năm nay, C Express không phát triển cửa hàng và nhà đầu tư này cũng không có ý định mở rộng chuỗi.
Nguyên nhân chính khiến C Express không tăng số lượng vì tại Việt Nam hiện nay, thói quen đi chợ và tiệm tạp hóa chiếm đến 80%, trong khi siêu thị và CHTL chỉ mới được 20% người tiêu dùng lựa chọn.
Ở Thái Lan có đến 40% người tiêu dùng chọn kênh hiện đại để mua sắm, ở Singapore tỷ lệ này lên đến 70%-80%... Chỉ khi kênh siêu thị phát triển mạnh thì đi kèm với nó, hệ thống các CHTL mới phát triển theo.
Một lý do nữa là giá bán ở các CHTL cao hơn siêu thị. Theo khảo sát của một hệ thống siêu thị lớn nhất nhì tại Việt Nam, hầu hết các mặt hàng bán ở CHTL có giá cao hơn khoảng 10% so với siêu thị.
"Trong đó, diện tích mặt bằng nhỏ, hàng ít nên quyền thương lượng giá với nhà cung cấp không cao. Hơn nữa, do thời gian bán kéo dài (24/24) mà lượng khách vắng nên chi phí quản lý CHTL cao khiến giá bán tăng", đại diện của thương hiệu siêu thị này nói.
Cùng nhận định này, bà Nguyễn Thị Ánh Hoa - Phó Tổng giám đốc hệ thống siêu thị Aeon - Citimart cho biết, kinh doanh CHTL không dễ ăn như các nhà đầu tư nước ngoài dự tính.
CHTL chủ yếu bán cho khách du lịch mà ở Việt Nam, ngành du lịch chưa phát triển mạnh như các nước Singapore, Thái Lan nên lượng hàng bán cho đối tượng này không nhiều.
Đánh giá sâu hơn về mô hình CHTL, bà Nguyễn Ánh Hồng - Chủ đầu tư hệ thống siêu thị Maximark cho rằng, CHTL chỉ có thể phát triển mạnh ở những quốc gia mà kênh bán lẻ truyền thống không phát triển.
"Ở Việt Nam, chỉ cần ra đường là gặp cửa hàng tạp hóa, muốn mua thứ gì cũng có. Thậm chí, người ta còn bán thiếu thì không nhiều người vào những CHTL như 7-Eleven", bà Ánh Hồng phân tích.
Nhận định của các nhà bán lẻ cũng phù hợp với xu hướng thực tế tại Việt Nam thời gian qua. Dù đang phát triển về số lượng như theo Euromonitor, năm 2013, doanh thu từ các CHTL tại Việt Nam mới chỉ chiếm khoảng 4% tổng doanh số bán hàng tạp hóa so với tỷ lệ trung bình là 42% ở các nước trong khu vực.
Báo cáo của Kantar Worldpanel ghi nhận tại 4 thành phố lớn cũng cho thấy, dù CHTL đang phát triển về số lượng nhưng doanh thu lớn vẫn thuộc về các tiệm tạp hóa.
Một báo cáo khác của Nielsen công bố trung tuần tháng 5/2015 cũng cho thấy, chợ và các cửa hàng tạp hóa truyền thống vẫn là kênh mua bán được đa số người Việt yêu thích.
Ở góc độ cạnh tranh, tuy 7-Eleven là thương hiệu CHTL phổ biến nhất (có khoảng 38.000 cửa hàng bên ngoài Nhật Bản nhưng Lawson và FamilyMart đang tạo nên thế cạnh tranh gay gắt với 7-Eleven tại thị trường châu Á).
Ngay như ở thị trường "sân nhà”, Lawson và FamilyMart cũng là đối thủ đáng gờm của 7-Eleven, còn ở Việt Nam, hai thương hiệu CHTL của Nhật cũng đã có mặt từ rất sớm là FamilyMart và MiniStop.
Riêng tại TP.HCM, FamilyMart, sau khi bán chuỗi cửa hàng cho BJC (Thái Lan, hiện được đổi thành B's Mart), thương hiệu này đã tạo nên chuỗi CHTL mới mang tiên FamilyMart, với mức độ đầu tư và định vị nét đặc trưng riêng, cụ thể là việc đa dạng hàng hóa và dịch vụ thực phẩm ăn liền (một trong những tiêu chí hút khách hàng của các cửa hàng tiện lợi, cùng với vị trí thuận tiện và giờ hoạt động...).

Giấc mơ vượt đại dương của cà phê Arabica

Sản phẩm tốt nhưng có tìm được người mua không, có tìm được thị trường với giá tốt không đó mới là vấn đề. Tất cả đều phải có giải pháp, lộ trình và triển khai bải bản. Ngay như trường hợp nước xuất khẩu cà phê lớn nhất thế giới là Brazil, đã phát triển cà phê 250 năm nhưng đến nay vẫn chọn xuất khẩu thô, nên tôi cho rằng, khi mình chưa đủ mạnh thì mình nên làm tốt vùng nguyên liệu trước vẫn hơn là nghĩ đến câu chuyện xây dựng thương hiệu cho cà phê Arabica Việt Nam", đại diện Công ty Thái Hòa viện dẫn.
Tháng 7/2015, chuỗi cà phê nhượng quyền nổi tiếng của Mỹ, Starbucks công bố loại cà phê chè (Arabica) có xuất xứ Cầu Đất, Đà Lạt (Lâm Đồng) trở thành 1 trong 7 loại cà phê Arabica được hãng chọn giao dịch (cùng với cà phê Indonesia, Kenya, Rwanda, Brazil, Colombia...) trên toàn cầu.
Theo đó, Starbucks sẽ bán cà phê Arabica có xuất xứ Việt Nam tại hơn 21.500 cửa hàng ở 56 quốc gia trong thời gian tới. Liệu rằng thông tin này có tạo ra bước khởi đầu cho mục tiêu nâng cao giá trị cho cà phê Việt Nam thông qua việc phát triển dòng cà phê Arabica, thay vì Robusta chiếm hơn 80% sản lượng xuất khẩu như hiện nay?
Việc Starbucks đưa cà phê Arabica vào chuỗi cửa hàng của họ, theo quan điểm của ông Nguyễn Văn An, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Thái Hòa, cũng không qua bất ngờ hay mới lạ.
Vì, trước đây, từ thế kỷ XIX - XX, khi các chuyên gia cà phê người Pháp phát triển vùng trồng tại Lâm Đồng, cà phê Arabica Cầu Đất đã đoạt giải bạc về chất lượng cà phê trên toàn thế giới.
Starbucks theo đó đã chọn cà phê Arabica Việt Nam với chất lượng tương đương các nước. Còn một chuyên gia khác trong ngành thì cho rằng, việc Starbucks đưa cà phê Arabica Việt Nam vào hệ thống của họ trước hết thể hiện tư duy phát triển bền vững cũng như chính sách hỗ trợ nông dân địa phương của một tập đoàn lớn.
Theo Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (Vicofa), hiện có rất nhiều thương hiệu cà phê rang xay đã xuất hiện ở thị trường nước ta, như Gloria Jeans Coffee, Coffee Bean & Tealeaf... Họ sử dụng nguồn nguyên liệu cà phê Arabica ở ngưỡng 35.000 tấn/năm, cho thấy tiềm năng rất lớn để phát triển loại cà phê này.
Song, phần lớn sản lượng cà phê Arabica hiện nay đều ưu tiên cho xuất khẩu. Thái Hòa từng được biết đến là đơn vị đầu tiên đưa cà phê Arabica trồng rộng rãi ở tỉnh Lâm Đồng.
Theo đó, vào thời điểm năm 2000, nông dân đốn bỏ hơn một nửa diện tích cà phê Robusta do giá xuống thấp, Thái Hòa đã khuyến khích họ trồng cà phê Arabica kèm theo các chính sách hỗ trợ bán cà phê, như tặng tivi, nồi cơm điện...
Giai đoạn năm 2006 - 2007 là thời hoàng kim của xuất khẩu cà phê hàng đầu Việt Nam này, chiếm hơn một nửa sản lượng cà phê Arabica xuất khẩu của cả nước.
Hiện, Thái Hòa đang có vùng trồng hơn 1.000ha cà phê Arabica, với sản lượng 2.000 tấn/năm. Nhưng, hầu hết sản phẩm đều được xuất khẩu thô (cà phê hạt) cùng với loại Robusta do DN phát triển.
Ông An phân tích, quan trọng nhất không phải là DN muốn xuất khẩu Arabica hay Robusta mà quyết định là của thị trường và người tiêu dùng. Nhà đầu tư nào cũng biết rằng, khi làm được thương hiệu sản phẩm để xuất khẩu, giá trị sẽ cao hơn xuất thô rất nhiều.
Đơn cử, hiện nay có 26 quốc gia xuất khẩu cà phê trên thế giới, doanh thu đạt khoảng 30 tỷ USD/năm. Thế nhưng, đối với các hệ thống chế biến cà phê, họ làm thương hiệu, bán thành phẩm thì doanh thu khoảng 150 tỷ USD/năm.

Ngoài ra, việc người tiêu dùng có tiếp nhận hay không còn nằm ở khâu hạ tầng, dịch vụ và tiếp thị."Nhìn ai cũng thấy lợi nhuận quá cao nhưng làm không hề dễ, vì điều này phụ thuộc vào quốc gia tiêu thụ cà phê chứ không phải quốc gia trồng cà phê.
Sản phẩm tốt nhưng có tìm được người mua không, có tìm được thị trường với giá tốt không đó mới là vấn đề. Tất cả đều phải có giải pháp, lộ trình và triển khai bải bản.
Ngay như trường hợp nước xuất khẩu cà phê lớn nhất thế giới là Brazil, đã phát triển cà phê 250 năm nhưng đến nay vẫn chọn xuất khẩu thô, nên tôi cho rằng, khi mình chưa đủ mạnh thì mình nên làm tốt vùng nguyên liệu trước vẫn hơn là nghĩ đến câu chuyện xây dựng thương hiệu cho cà phê Arabica Việt Nam", đại diện Công ty Thái Hòa viện dẫn.
Theo thống kê sơ bộ của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cả nước có 126 DN xuất nhập khẩu và trên 3.000 đại lý thu mua, từ lớn đến nhỏ.
Đến nay, chỉ tính ở nhóm cà phê Robusta, vốn là thế mạnh của Việt Nam, nhưng vẫn chưa có thương hiệu ở nước ngoài, huống gì đến xây dựng thương hiệu cho cà phê Arabica "made in Vietnam", dòng cà phê mà các nước như Kenya, Indonesia đang chiếm lĩnh, một chuyên gia có kinh nghiệm trong ngành đặt vấn đề.
Chia sẻ với Báo Doanh Nhân Sài Gòn, bà Huỳnh Thị Thanh Tâm, Đại diện Công ty TNHH Vovo kể về chuyện "khởi nghiệp lần hai với cà phê Arabica" mà DN bà đang theo đuổi.
Cách đây hơn hai tháng, Công ty đã liên kết với một đối tác có kinh nghiệm mấy chục năm trong ngành cho việc tuyển lựa, thu mua những hạt cà phê Arabica tốt nhất ở Cầu Đất, Đà Lạt để kinh doanh (công ty này có xưởng thu mua, kho bãi, dây chuyển sản xuất ở Cầu Đất để đảm bảo cho công đoạn chế biến Arabica).
Tuy công ty có kinh nghiệm nhưng bà Tâm cho biết, mục tiêu xuất khẩu thành phẩm Arabica thuần Việt ra thị trường nước ngoài là chuyện của tương lai. Bởi, nếu đã làm xuất khẩu, DN phải đảm bảo được nguồn nguyên liệu cung ứng liên tục, sản lượng lớn.
Hơn nữa, cà phê Arabica xuất khẩu phải đảm bảo về chất lượng quả, thu hoạch (khác với Robusta, cà phê Arabica chỉ thu hoạch khi quả chín), rang xay, kích thước hạt phải đảm bảo...
Đây thực chất cũng là những tiêu chuẩn cơ bản mà các chuỗi cửa hàng cà phê toàn cầu áp dụng. Điển hình như trường hợp Coffee Bean & Tea Leaf, những người khai sinh ra thương hiệu này quan tâm nhiều đến chất lượng.
Họ sẽ thu mua những hạt cà phê Arabica tốt nhất trên thế giới, sau đó, sẽ lấy 1% trong số đó và tiếp tục tuyển lựa để lấy "1% hạt Arabica trong số lượng 1% vừa nêu" để sử dụng cho chuỗi cửa hàng. Đó là chưa kể chi phí tiếp thị, quảng bá để DN xuất khẩu Việt Nam tìm đầu ra cho thành phẩm.
Cho nên, nếu xuất khẩu thì phía DN vẫn chuộng phương thức xuất Arabica hạt. Còn trước mắt, Công ty Vovo sẽ chỉ nhắm đến cung ứng thị trường nội địa.

Vấn đề chập chững thị trường trong nước của Cà phê Arabica

Người tiêu dùng trong nước không chuộng vị chua thanh của cà phê Arabica và giá thành cao gấp đôi, thậm chí gấp ba cà phê truyền thống nên sản phẩm của Công ty chủ yếu đi vào kênh horea (khách sạn, resort 5 sao), phòng VIP trong sân bay. Còn đối với trường hợp của Vovo, theo tiết lộ của đại diện Công ty, họ cũng đã tiếp xúc với Starbuck để trở thành nhà cung ứng trong tương lai để có đầu ra ổn định. Song song đó, công ty sẽ mở chuỗi cửa hàng trong nước, với sản phẩm chủ lực là Arabica Cầu Đất. Theo đó, trong thời gian tới, Vovo sẽ mở cửa hàng thứ hai tại TP.HCM.
Không nhiều sự lựa chọn
Chúng tôi tìm đến cửa hàng cà phê (nhỏ) của Công ty Vovo trên đường Yersin (Q.1, TP.HCM) để thưởng thức Arabica "chính hiệu Cầu Đất", một cô nhân viên pha chế khi nghe chúng tôi gọi cà phê Arabica thì ngạc nhiên bảo: "Chị uống được cà phê chua?".
Arabica thuần thường có vị chua, thanh dịu, loãng trong khi đa phần người Việt uống cà phê lại có "gu" riêng là đậm đặc, sánh, đắng, mùi nồng... Do đó, cà phê hạt lẫn cà phê rang xay của Việt Nam chủ yếu vẫn là Robusta hoặc pha trộn từ Robusta.
Chia sẻ về việc tiêu thụ cà phê Arabica, ông Đỗ Minh Tuấn, Giám đốc Điều hành Công ty CP cà phê Archcafé, cho rằng, Việt Nam không có nhiều lựa chọn cho dòng cà phê này như Indonesia, Kenya, Colombia.
Ngay như Cầu Đất, "thủ phủ” của cà phê Arabica, mỗi năm cũng chỉ cung ứng hơn 10.000 tấn là nhiều (những năm gần đây, sản lượng cà phê Arabica cả nước chỉ đạt từ 40.000 - 50.000 tấn/năm).
Trong khi đó, chỉ riêng vùng Lintong của Indonesia - nước xuất khẩu cà phê đứng thứ 4 trên thế giới (năm 2014, 25% sản lượng cà phê xuất khẩu của Indonesia là Arabica) cũng đã cho sản lượng 15.000 - 18.000 tấn/năm.
Sản lượng thấp, trong khi chi phí đầu tư cộng nghệ rang xay, máy móc không hề nhỏ nên sẽ không có chuyện DN tập trung tuyệt đối để phát triển hay xuất khẩu cà phê Arabica. Ngay như ArchCafé, dòng espresso mà công ty đang kinh doanh cũng chỉ để đa dạng hóa sản phẩm, mỗi tháng chỉ tiêu thụ khoảng 1.000kg.
Người tiêu dùng trong nước không chuộng vị chua thanh của cà phê Arabica và giá thành cao gấp đôi, thậm chí gấp ba cà phê truyền thống nên sản phẩm của Công ty chủ yếu đi vào kênh horea (khách sạn, resort 5 sao), phòng VIP trong sân bay.
Còn đối với trường hợp của Vovo, theo tiết lộ của đại diện Công ty, họ cũng đã tiếp xúc với Starbuck để trở thành nhà cung ứng trong tương lai để có đầu ra ổn định. Song song đó, công ty sẽ mở chuỗi cửa hàng trong nước, với sản phẩm chủ lực là Arabica Cầu Đất. Theo đó, trong thời gian tới, Vovo sẽ mở cửa hàng thứ hai tại TP.HCM.
Giải bài toán vùng nguyên liệu
Để giải quyết bài toán vùng nguyên liệu, nhiều DN lớn trong ngành như Tín Nghĩa Corp. đã mở rộng quy mô và phát triển sản xuất, kinh doanh cà phê ở Lào.
Xét cho cùng, việc nâng cao giá trị xuất khẩu và thương hiệu cà phê Việt Nam hiện chủ yếu thông qua đề án về quy hoạch vùng trồng để tăng diện tích cà phê Arabica, thay thế dần cà phê Robusta.
Tuy nhiên, như chia sẻ của ông Đỗ Hà Nam - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty CP Tập đoàn Intimex, tuy là DN hàng đầu trong xuất khẩu cà phê nhưng DN không phát triển dòng Arabica.
Dù Arabica là sản phẩm đem lại giá trị cao nhưng Việt Nam không đủ điều kiện về vùng trồng, muốn làm nhưng thổ nhưỡng, khí hậu không cho phép. Miền Bắc thì nhiệt độ quá lạnh.
Trước đây, Nghệ An có trồng Arabica nhưng không thành công do sương muối, cây chết. Miền Nam thì không có nhiều nơi đủ độ cao để phát triển vùng nguyên liệu này.
Liên quan đến vấn đề này, ông Nguyễn Văn An - Tập đoàn Thái Hòa phân tích, cà phê Arabica Việt Nam chỉ phát triển ở những vùng có độ cao từ 1.500 - 1.600m so với mực nước biển. Giống càng thuần chủng, cây được trồng ở những vùng cao thì mới cho chất lượng hạt tốt nhất.
Hiện, Việt Nam chỉ phát triển vùng nguyên liệu Arabica được ở Cầu Đất, Khe sanh (Quảng Trị) và Điện Biên (Sơn La). Ở Indonesia, họ có vùng trồng lớn ở đảo Samutra, Sulawesia, Java...
Mới đây, Lâm Đồng cũng chọn vùng chỉ dẫn địa lý cho cây cà phê Arabica nhưng chọn vùng Lang Biang, Lạc Dương chứ không chọn Cầu Đất.
Về tính chất chung, theo ông An, khi chọn vùng chỉ dẫn địa lý cho một sản phẩm, người ta vẫn hay chọn những địa danh gắn liền nhưng Lang Biang nằm ở vùng Lạc Dương, nơi đây không có độ cao bằng ở Xuân Trường, Xuân Thọ (Cầu Đất) nên sức phát triển sẽ không bằng.
Cách đây hai năm, một DN Đài Loan đã chọn vùng trồng vài chục héc ta cà phê Arabica tại Lâm Hà (Lâm Đồng), họ có cho ra sản phẩm, giao dịch tại hội chợ nhưng nay đã bỏ và bán nhà máy chế biến.
Một trong những nguyên nhân được giới kinh doanh cà phê ở xứ sương mù bảo nhau là do khu vực họ trồng độ cao không đủ nên có thể ảnh hưởng đến chất lượng hạt.
Để giải quyết bài toán vùng nguyên liệu, nhiều DN lớn trong ngành cũng đã chọn cách "mang chuông đi đánh xứ người". Điển hình như trường hợp của Tín Nghĩa Corp.
Theo Bà Dương Lê Ngọc Hạnh, phụ trách lĩnh vực thu mua, kinh doanh Tín Nghĩa, trong 3 năm trở lại đây, Tín Nghĩa nằm trong Top 3 đơn vị kinh doanh cà phê của Việt Nam, mỗi năm xuất khoảng 100.000 tấn cà phê.
Cho nên, để nâng cao sản lượng và giá trị xuất khẩu, ngoài việc phát triển vùng nguyên liệu, nhà máy tại Lâm Đồng, từ năm 2007, Tín Nghĩa đã mở rộng quy mô và phát triển sản xuất, kinh doanh cà phê tại Lào.
Hiện tại, Tín Nghĩa đã và đang triển khai các dự án trồng và kinh doanh cà phê Arabica tại huyện Paksong, thuộc tỉnh Champasak nằm trên cao nguyên Bolaven có độ cao trung bình 1.100 m so với mực nước biển, với khí hậu, thổ nhưỡng rất phù hợp với cây cà phê chè (đây cũng là nơi chiếm 99% sản lượng, diện tích trồng cà phê của Lào).
Hơn 700ha cà phê Arabica tại Lào của DN này đã bắt đầu bước vào giai đoạn thu hoạch. Tham vọng của Tín Nghĩa là đầu tư trồng khoảng 3.000ha cà phê và xây dựng nhà máy chế biến cà phê nhân ở Lào.

Khai thác trọng tâm mục tiêu mới của truyền hình trực tuyến

Do đó, để cạnh tranh với Netflix và Amazon, HBO không còn lựa chọn nào khác là hướng đến những chương trình truyền hình dành cho trẻ em. Bloomberg cũng chỉ ra, cho dù HBO có thu về nhiều giải thưởng tiếng tăm đi chăng nữa thì cũng không thể phủ nhận thực tế rằng sức ảnh hưởng của Hãng vẫn thua kém so với các đối thủ khác trong ngành dịch vụ trực tuyến.
Việc HBO - kênh truyền hình đồng thời là nhà sản xuất của những loạt phim truyền hình nổi tiếng như Game of Thrones, Broadwalk Emprime… - mới đây thông báo sẽ chiếu 5 phần tiếp theo của sê-ri chương trình hoạt hình nổi tiếng Sesame Street (tạm dịch: Phố Vừng) trên kênh truyền hình cáp cao cấp và những dịch vụ trực tuyến của mình cho thấy sức ép canh tranh từ thị trường này không hề nhỏ.
Cuộc chiến của các "ông lớn"
Trang Digitaltrends trích một thống kê của tổ chức Childwise công bố hồi đầu năm nay cho biết, tính từ năm 1995, thời gian trẻ em "dán mắt" vào màn hình đã tăng gấp đôi, từ 3 giờ lên 6,5 giờ mỗi ngày.
Vì vậy, không có gì ngạc nhiên khi Netflix - hãng thống trị thị trường truyền hình trực tuyến hiện nay và Amazon – "gã khổng lồ" thương mại điện tử trực tuyến lại chú ý đến tầm ảnh hướng lớn của những khán giả nhí này và thời gian gần đây đã đưa ra những chiến lược phát triển kinh doanh mới.
Bloomberg dẫn số liệu thống kê của SNL Kagan từ tháng 10/2014 cho thấy, 25% nội dung được phát sóng trên Amazon hiện nay là những chương trình dành cho trẻ em. Đối với Netflix, con số này là 17%.
Đầu tháng 8, THR thống kê Netflix đã phát sóng 17 chương trình dành riêng cho trẻ em - nhỉnh hơn một chút so với 16 bộ phim hài và phim dài tập khác của hãng gộp lại. Bên cạnh đó, Netflix cũng có nhưng dự án lớn trong việc tiếp tục sáng tạo ra những nội dung phù hợp với thị hiếu của các khán giả nhỏ tuổi.
Các diễn viên cùng những chú rối trong chương trình Sesame Street nổi tiếng
Đồng thời, hãng cũng đã cho phát sóng lại một số phim hoạt hình nổi tiếng thời thập niên 80 như Inspector Gadget (tạm dịch: Thám tử Gadget), Danger Mouse và cả những bộ phim quen thuộc với các bậc cha mẹ ngày nay như Tarzan and Jane…
Do đó, để cạnh tranh với Netflix và Amazon, HBO không còn lựa chọn nào khác là hướng đến những chương trình truyền hình dành cho trẻ em.
Bloomberg cũng chỉ ra, cho dù HBO có thu về nhiều giải thưởng tiếng tăm đi chăng nữa thì cũng không thể phủ nhận thực tế rằng sức ảnh hưởng của Hãng vẫn thua kém so với các đối thủ khác trong ngành dịch vụ trực tuyến.
Và Sesame Street được xem là chương trình đầu tiên "châm ngòi" cho cuộc chiến giữa các "ông lớn" trong lĩnh vực truyền hình trực tuyến này, theo Time.
Ưu thế của "kẻ đến sau" 
Nắm trong tay 118 giải Emmy và thu hút hơn 95% khán giả nhỏ tuổi trên khắp nước Mỹ, Sesame Street được xem là một trong những chương trình thiếu nhi được yêu mến nhất và được coi nhiều nhất trên khắp thế giới. Và sắp tới đây, khán giả sẽ nhìn thấy các chú rối sặc sỡ của Sesame Street trên kênh HBO thay vì PBS Kids như trước.
Cùng với việc nắm quyền phát sóng 5 phần tiếp theo của bộ phim, HBO cho biết trên Reuters rằng Hãng sẽ nâng số lượng tập phim trong mỗi phần của Sesame Street từ 18 lên 35 tập, và Sesame Network - công ty sản xuất của bộ phim cũng hứa sẽ sản xuất thêm những nội dung khác dành cho riêng cho kênh truyền hình này.
Chiến lược trên của HBO đã khiến nhiều người dự đoán trẻ em sẽ là khách hàng tiềm năng trong tương lai mà các công ty truyền hình đang nhắm đến, đặc biệt trong lĩnh vực truyền hình trực tuyến.
Thêm vào đó, hồi tháng 3/2015, trong khi giới công nghệ vẫn còn đang "đoán già đoán non" những sản phẩm tiếp theo của Apple thông qua hàng loạt công bố mới thì nhiều chuyên gia trong lĩnh vực truyền hình đã nhanh chóng nhìn ra hướng đi của HBO sau thông tin Apple sẽ hợp tác với kênh truyền hình này để ra mắt dịch vụ trực tuyến HBO Now cho phép người dùng xem nội dung số trên HBO thông qua Apple TV với giá 14,99 USD/tháng.
Tim Cook thông báo ra mắt dịch vụ HBO Now hôm 9/3. Ảnh: Consumerist
Sở dĩ HBO, Netflix hay Amazon đều cho rằng trẻ em nắm giữ tương lai của các dịch vụ video trực tuyến là vì trẻ em đang ngày càng dành nhiều thời gian cho màn hình máy tính, điện thoại trong khi các chương trình giải trí trên internet thì phát triển với tốc độ chóng mặt.
Bên cạnh đó, trong bài phân tích hôm 5/6, Time còn cho biết, so với người lớn thì trẻ em là đối tượng dễ chấp nhận việc phát sóng lại những nội dung mà chúng yêu thích hơn, và ở thời đại mà chúng được sinh ra thì ti vi là một khái niệm hoàn toàn khác với smartphone hay laptop. Do đó, việc theo dõi những chương trình yêu thích trên các dịch vụ trực tuyến sẽ không giống với việc bọn trẻ ngồi xem màn hình ti vi.  
Đồng thời, những nhà sản xuất truyền hình thấu hiểu tâm lý các bậc cha mẹ ngày nay khi họ sẵn sàng trả tiền để con cái của mình được vui vẻ và nếu biết đứa trẻ đang mê mẩn một chương trình thiếu nhi mang tính giáo dục cao (như Sesame Street) thì cha mẹ của chúng sẽ làm mọi cách để giữ cho các tập phim được tiếp tục phát sóng.
Ngoài ra, thêm một lý do nữa để khẳng định HBO vượt trội trong cuộc chiến tranh giành thị phần này nằm ở doanh thu quảng cáo.
Đối với những dịch vụ video trực tuyến phụ thuộc vào doanh thu quảng cáo thì việc phát sóng chương trình dành cho trẻ em được cho là khó phù hợp.
Điển hình là đầu năm nay, khi Youtube tung ra dịch vụ Youtube Kids dành riêng cho trẻ em thì ngay lập tức, trang mạng xã hội này đã bị lên án gay gắt bởi những người phản đối việc chèn nội dung quảng cáo vào trong chương trình dành cho thiếu nhi. “Điều này thật không công bằng và họ đang lừa dối bọn trẻ”, những người này cho biết với Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ, theo Bloomberg.
Và tất nhiên, việc sử dụng những chương trình trẻ em để giữ chân khách hàng vốn không nằm trong kế hoạch ban đầu của "ông lớn" HBO khi mà kênh truyền hình này đã có sẵn nhiều nguồn thu khác, nhờ vào các dịch vụ và hệ thống truyền hình cáp.